Wyrakowate

	Wyrakowate
	; Tarsius syrichta
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Szczep	łożyskowce
Rząd	naczelne;
Podrząd	Haplorrhini
Infrarząd	Tarsiiformes; Gregory, 1915
Rodzina	Tarsiidae; Gray, 1825
Rodzaj	Tarsius; Storr, 1780
	Systematyka w Wikispecies
	Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

(Przekierowano z Wyraki)

Skocz do: nawigacji, szukaj

Wyrakowate, wyraki, tarsjusze (Tarsiidae) – rodzina drapieżnych ssaków naczelnych, tradycyjnie zaliczanych – ze względu na zewnętrzne podobieństwo, zwłaszcza do galagowatych – do małpiatek (Prosimiae lub Prosimii), choć są bliżej spokrewnione z małpami i obecnie klasyfikowane w kladzie wyższych naczelnych (Haplorrhini). Stanowią jedyną wśród ssaków naczelnych rodzinę o wyłącznie drapieżnym trybie życia.

Charakterystyka

Ciało długości od 15 do 18 cm. Oczy bardzo duże, skierowane do przodu – nieproporcjonalne do głowy. Szyja krótka i bardzo zwrotna, umożliwia obrót głowy o blisko 180°. Kończyny tylne dłuższe. Posiadają długi ogon. Sierść krótka, gęsta, barwy brązowej. Wydłużone kości stępu pozwalają wyrakom wykonywać bardzo precyzyjne skoki. Przeciętna skoczność 1,5 m, a maksymalna do 6 m. Charakterystyczny dla wyraków jest brak ośrodków węchowych w mózgu.

Wyraki żyją na Sumatrze i Celebes (w Indonezji) oraz na Filipinach. Prowadzą nocny, nadrzewny tryb życia. Znane od eocenu Europy. Najlepiej poznany to wyrak upiór (Tarsius spectrum).

Gatunki

Rodzina wyrakowatych obejmuje jeden rodzaj Tarsius z gatunkami^[3]:

Tarsius bancanus – wyrak sundajski
Tarsius dentatus
Tarsius lariang^[4]
Tarsius pelengensis
Tarsius pumilus
Tarsius sangirensis
Tarsius syrichta
Tarsius tarsier – wyrak upiór

Przypisy

↑ Tarsidae. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 24 lutego 2010]
↑ Tarsius. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 24 lutego 2010]
↑ Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Tarsius. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 24 lutego 2010]
↑ S. Merker, C. P. Groves. Tarsius lariang : A New Primate Species from Western Central Sulawesi. „International Journal of Primatology”. 27 (2), ss. 465-485 (2006). doi:10.1007/s10764-006-9038-z.

Bibliografia

Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
K. Kowalski (redaktor naukowy), A. Krzanowski, H. Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Mały słownik zoologiczny: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991. ISBN 83-214-0637-8.
Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Tarsidae. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 12 maja 2008]
Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 105. ISBN 83-01-14344-4.

[0] Tarsidae. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 24 lutego 2010]

[1] Tarsius. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 24 lutego 2010]

[2] Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Tarsius. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 24 lutego 2010]

[3] S. Merker, C. P. Groves. Tarsius lariang : A New Primate Species from Western Central Sulawesi. „International Journal of Primatology”. 27 (2), ss. 465-485 (2006). doi:10.1007/s10764-006-9038-z.

[1]

[2]

[3]

[4]

Wyraki